Zoekresultaten voor: "groningen"

Bouwen, bouwen, bouwen

De Geobronnen Geplaatst op door

We hebben in Nederland meer huizen nodig….bouwen, bouwen, bouwen. Maar waar dan? Ik laat een paar grote projecten en plannen van afgelopen jaar voorbij komen die mij op vielen. In de Randstad en in het Hoge Noorden

Almere Pampus: In het zuidelijke deel van Almere , op 19 minuten  van Amsterdam met de trein, is afgelopen jaren behoorlijk doorgebouwd (Almere Poort) maar het plan is er om een nieuwe wijk aan toe te voegen met 25.000 woningen . Almere Pampus >>>

Aan de randen van het IJmeer verrijst Almere Poort met ook een decoratieve Duinwijk , maar ook hoogbouw. De polder op links is nog leeg.  Hier moet in de toekomst ook Almere Pampus komen

IJstad: Eén van de nieuwste plannen is een heel nieuwe droogmakerij in het IJmeer tussen Amsterdam-IJburg en Almere-Poort. Op de Geobronnen >>>

Merwede: Een wat kleinschaliger plan maar wel een bijzonder project is het Merwedeplan in Utrecht. Een autovrije stadswijk met 6000 woningen vlakbij het centrum van Utrecht. Op de Geobronnen >>> 

Het vijfde dorp : Al wat ouder is het plan voor de meest laaggelegen polder van Nederland (-6 NAP) , de Zuid Plas Polder, een nieuwe “stad” met 8000 woningen . Op de Geobronnen >>>

Blauwe stad: Al In 1993 verschenen de eerste plannen voor een nieuw stad in Groningen. Een deel van Oldambt werd gereedgemaakt, boeren werden uitgekocht , er werd een meer gegraven en er kwam een planologische blauwdruk, Zo rond 2005 verrezen de eerste woningen in Blauwestad. Op de Geobronnen  >>>>

Horsten, Slenken en Riften

De Geobronnen Geplaatst op door

Niet alleen zijn er met grote regelmaat aardbevingen in Groningen. Ook in Limburg en Brabant doen zich aardbevingen voor.

Deze aardbevingen hebben echter geen verband met de gaswinning maar zijn bevingen die in verband kunnen worden gebracht met tektoniek.

bron geografie

Het komt omdat het gebied in het verlengde ligt van de Rijndal. En dat is in Duitsland niet zomaar een rivierdal. De Rijn loopt door een slenk van honderden kilometers lang.

Uitlopers van die Rift lopen ook verder onder Nederland. De Peelrandbreuk in Nederland is de grootste breuk die van zuid-oost naar noord-west door het gebied loopt.

Hoe dat verder zit met Rijndalslenk lees je in de Geografie >>>>

Extra bronnen:

[] Aardbeving 2021 in Brabant . KNMI >>>>

[] Recente aardbevingen in Nederland . KNMI >>>>

De Steenkool mijnen in Zuid Limburg

De Geobronnen Geplaatst op door

Van de week was in het nieuws dat 50 jaar geleden de laatste steenkool mijn in Limburg gesloten werd. Hoe zit dat ……. Steenkool in dit drassige land van Veen, Zeeklei en Dekzand ?

Plattegrond Steenkoolmijnen Bron Gluckauf >>>

Ontstaan Steenkool
In het kort: Nederland lag tijdens het Carboon  ter hoogte van de Evenaar en het land was bedekt met Tropische moerasbossen. Het gebied lag tegen de Ardennen aan (althans het begin daarvan)  Allemaal snelgroeiende varens, palmen etc.  De resten van die bossen stapelden zich snel op en werd niet afgebroken. Noordwest Europa verschoof daarna (vanaf de Evenaar naar het Noorden) en daalde . In de miljoenen jaren na het Carboon werd dat tropische moerasgebied bedolven onder nieuwe sedimenten zoals zand, zandsteen, kalksteen zout etc.  Door de druk en temperatuur werd dat Carboonspul op grote diepte langzaam omgezet in Veen => turf => bruinkool => steenkool.

In Zuid Limburg en het gebied eromheen is dat steenkool pakket omhoog geduwd door de vorming van de Ardennen (opduwing / plooiing) Niet dat die steenkool nu aan het oppervlakte te vinden is maar wel op een kilometer diepte … en daar konden we met mijnbouw gangen etc wel komen.

Op deze doorsnede zien we dat Steenkool in zuid Nederland (Limburg) redelijk aan het oppervlak ligt . Verder naar het noorden vind je de steenkool wel maar op steeds grotere diepte.  Onder Groningen ligt de steenkool op 3 kilometer diepte… te diep voor mijnbouw

De mijnbouw in Limburg
De eerste mijnen ontstonden al in de 18e eeuw maar de grote groei was einde 19e eeuw en begin 20ste eeuw. In de ondergrond van Limburg ontstonden gangenstelsel van enorme omvang. Met liftjes gingen de mijnwerkers naar beneden en de steenkool naar boven. In de horizontale gangen waren treintjes die mensen en steenkool vervoerden richting de horizontale schachten. De mijnbouw is echter in de tweede helft van de 20ste eeuw afgebouwd. Het was economisch niet meer winbaar. Er was nog wel steenkool maar daar konden ze steeds moeilijk bij komen en dat werd dus steeds duurder . En ondertussen kwam er steeds meer goedkoop steenkool uit Zuid Afrika en Zuid Amerika. In de jaren 70 sloten de laatste mijnen……….. nu 50 jaar geleden. En de fabrieken die zo lang gebruik hadden gemaakt van die Limburgse steenkool ? Een deel specialiseerde zich tot chemie en het grote staalbedrijf koos een lokatie aan zee .. nu Tata steel bij IJmuiden met eigen zeehaven

Gas enzo
Er is in Noord Nederland geen steenkool op winbare diepte te vinden maar er is wel Aardgas. En dat is een bijproduct van de steenkoolvorming. Als er ergens boven die steenkool een zandlaag aanwezig is die poreus genoeg is dan kan daar aardgas gevonden worden Maar dan moet er wel een afsluitende / ondoorlaatbare laag van bijvoorbeeld zout aanwezig zijn waardoor het gas niet kan ontsnappen.

Extra bronnen
[] Zit er ook Steenkool in de ondergrond van Groningen ? Geografie (2024) >>>
[] Je daalt af in een Limburgse mijn . NOS online app >>>>
[] Kerkrade 50 jaar na sluiting laatste mijn. NOS website >>>>

Droogte zomer 2022

De Geobronnen Geplaatst op door

Het is in Nederland al enige tijd droog …. veel te droog. We zien laag water in de rivieren. In Oost Nederland verdwijnt het water weer uit beekjes en sprengen en in West Nederland neemt zoute kwel toe en de dijken rondom polders raken instabiel. In juni werd het waterpeil van het IJsselmeer al 4 cm verhoogt om watertekort op te vangen en inmiddels is de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling verantwoordelijk voor de waterverdeling in Nederland.   Wat is de stand van zaken , wat is er aan de hand? 

Neerslagtekort bron NRC

Neerslag
Om te beginnen is er in Nederland afgelopen maanden weinig regen gevallen, bovendien was het warm [water verdampt] en dus hebben grote delen van Nederland een neerslag tekort. Al begin mei gaf dat enige zorgen [ zie het bericht op de Geobronnen >>>] En de situatie is sindsdien alleen maar verergerd.

We zien op het kaartje dat vooral hoge delen zoals Gelderland en Limburg het neerslag tekort ernstig is. Maar ook Zeeland is verontrustend. Friesland , Groningen en Drenthe vallen mee omdat daar in juni nog enige regen verkoeling bracht. Gevaar van het neerslag tekort is dat in Hoog Nederland beekjes en riviertjes droogvallen, bossen uitdrogen maar ook dat het drinkwater in gevaar komt en dat er [in Laag Nederland] meer zout water uit de diepe ondergrond naar boven komt en dat kan schade aan bomen, planten en gewassen geven.

NRC over neerslagtekort NL >>>

De Droogte monitor van Rijkswaterstaat >>>

 

Rivieren
Maar ook in de rest van Europa is afgelopen maanden relatief weinig neerslag gevallen. En als het amper regent in dat enorme stroomgebied van die twee rivieren [ België, Duitsland,  Frankijk en Zwitserland ] dan hebben wij daar ook last van omdat er dan amper water wordt meegevoerd door Rijn en Maas. Dat betekent dus ook te weinig vers wateraanvoer vanuit de rivieren, Dus drinkwaterbekkens zoals de Waterleiding duinen bij Zandvoort krijgen dus minder water aangevoerd. Ook een groot probleem dreigt te worden is dat de waterstanden in de grote rivieren  zo laag zijn dat ze onbevaarbaar dreigen te worden voor grote transportschepen die dagelijks tussen de Nederlandse havens en het achterland varen. Zeer grote schepen kunnen dus niet varen of moeten hun lading halveren en dat betekent niet één keer naar Duitsland op en neer maar twee keer of vaker voor dezelfde lading [NOS>>>] .

NOS laag water in de Nederlandse rivieren en de gevolgen >>>

18 aug: Rijn bereikt record laagste waterstand. RTL  >>

Aardbevingen in Nederland

De Geobronnen Geplaatst op door

Als er een zware Aardbeving in de ondergrond van Nederland plaatsvind dan zie je dat wel terug op de Geobronnen. Maar dat is slechts een topje van de IJsberg. Want er is in Nederland bijna wekelijks een Aardbeving

De laatste zware aardbeving die ook in het landelijke nieuws kwam was in mei 2019. Dat was een beving bij Westerwijwerd en had een kracht van 3.4. [zie de Geobronnen >>>]

Sindsdien werd het gebied getroffen door veel meer aardbevingen, maar die waren allemaal minder krachtig en komen ook maar sporadisch in het nieuws. Ze worden wel geregistreerd en op de website Aardbevingnl kun je ze allemaal terugvinden. Dus niet alleen die bevingen van 3.4 maar ook bevingen met een kracht van 0,5 op schaal van Richter

In 2020 registreerde het KNMI 76 aardbevingen in Noord- Nederland. Ze waren het gevolg van gaswinning, met name uit het Groningen- gasveld. Sinds de piek van de gaswinning in 2013 lijkt het aantal bevingen langzaam aan af te nemen. De Volkskrant kijkt terug op de aardbeving en gaswinning statistieken van 2020. De Volkskrant >>>


Dit is overigens één van de meest recente aardbevingen in Groningen en die had een kracht van 1.3 op de schaal van Richter. Een relatief lichte beving maar werd in de omgeving wel gevoeld . RTV Noord >>>

 

Verdwenen dorpen teruggevonden in de Noord Oost Polder

De Geobronnen Geplaatst op door

Een maritiem archeoloog van de Rijksuniversiteit Groningen heeft vier verdwenen dorpen ontdekt in de Noord Oost Polder die dateren uit de Middeleeuwen.

Kaart uit zestiende eeuw. Rood = Schokland, blauw = Urk, Groen = Veenhuizen II, geel = Veenhuizen I YFTINUS VAN POPTA

bron: nl.wikipedia.org

De NOP was tot aan de Tweede Wereldoorlog in feite zee met twee eilandjes. Deze Zuiderzee is vervolgens drooggelegd als onderdeel van de Zuiderzee werken. Die werken waren begonnen met de Afsluitdijk en de inpoldering van de Wieringermeer in de jaren 30. De inpoldering van de NOP was toen ook al begonnen maar kon pas worden afgemaakt in 1942. Pas tientallen jaren later volgden ook Oostelijk Flevoland, Zuidelijk Flevoland en de dijk Enkhuizen / Lelystad.

Nog toen de NOP Zuiderzee was staken aan randen van dat gebied twee dorpen uit boven de zee uit. De eilanden Urk en Schokland waren dat.  Maar die waren niet als eilanden gebouwd. In de tijd dat dit deel van de Zuiderzee nog min of meer land was [1000 na chr] en waren deze plaatsen gebouwd op de hoogste en droogste delen van het land, namelijk oude keileembulten gevormd in de een-na-laatste IJstijd van het Pleistoceen. Vanaf de Middeleeuwen overspoelde de zee het gebied volledig , op die twee keileembulten na. En men heeft altijd gedacht dat Urk en Schokland de enige bebouwing was die er ook is geweest.

Maar de maritiem archeoloog Yftinus van Popta heeft nu ontdekt dat er meer dorpen geweest moeten zijn, namelijk Marcnesse, Nagele, Fenehuysen I en Fenehuysen II. Dus hij bewijst hiermee dat het gebied wat we nu kennen als de NOP echt land geweest moet zijn in de Middeleeuwen. Op basis van archeologische vondsten ging  op onderzoek. Dat deed hij door onder meer door archeologische vondsten, bodemprofielen, historische kaarten, hoogtekaarten en satellietbeelden in een ruimtelijk computerprogramma te combineren. En kwam dus tot de conclusie dat er meer dorpen geweest moeten zijn.

Archeologische vondsten op basis waarvan Popta op zoek ging naar de verdwenen dorpen . bron NOS

NOS artikel over het onderzoek >>>

De Maritiem archeoloog zelf aan het woord over zijn onderzoek [Omroep Flevoland] >>>

Nieuwe bodemdalingskaart

De Geobronnen Geplaatst op door

De Nederlandse bodem is in beweging. Al verscheidene jaren is bijvoorbeeld duidelijk dat bepaalde Veenpolders in West Nederland zakken maar ook de kleigebieden van Groningen is in beweging
Het Nederlands Centrum voor Geodesie en Geo-Informatica (NCG) samen met SkyGeo en de TU Delft publiek hebben afgelopen jaren gewerkt aan een nauwkeurige kaart die verandering in de bodem heeft vastgelegd. Met satellietbeeld en 40 miljard meetpunten is gemeten. Dus exacte plekken van bodemdaling, bodemstijging zijn geregistreerd en zelfs wanneer objecten (wegen, bruggen etc) verzakken is dat vastgelegd.Maar gek genoeg zie je op de kaart niets terug van de dalende Veenpolders in N en Z Holland.

Over de Nieuwe bodemdalingskaart >>>

Gasboringen Noordzee

De Geobronnen Geplaatst op door

Actievoerders van Greenpeace zijn een boorplatform ten noorden van Schiermonnikoog op geklommen, waar morgen een proefboring  zou worden gestart wordt voor eventuele gaswinning.

Niet alleen in Groningen wordt op grote schaal naar Gas geboord maar ook op de Waddenzee en de Noordzee wordt al jarenlang gas naar boven gehaald. Terwijl in Groningen de gaskraan dicht wordt gedraaid  zijn een paar grote bedrijven het Noordzeegebied rondom de Waddeneilanden aan het verkennen op zoek naar nieuwe gasvoorraden.

In 2015 was Terschelling al in het nieuws . Bewoners voerden actie in de hoop de (proef)boringen van Tulip Oil te stoppen. Nu duiken er plots (versneld) plannen om op 20 km uit de kust van Schiermonnikoog proefboringen te doen. Greenpeace heeft het moment aangegrepen en de boorlocatie bezet

De NOS over de Greepeace actie bij Schiermonnikoog >>
De Geobronnen in 2015 over Terschelling >>>
De actiegroep Tegengas >>>
De Waddenvereniging over de proefboringen bij Schiermonnikoog >>

Aardbeving treft Slochteren

De Geobronnen Geplaatst op door

Vrijwel wekelijks wordt Groningen getroffen door lichte aardbevingen zoals afgelopen weken van 0,4 tot 1,1. Echter dit weekend was dat anders

Midden-Groningen is zaterdag 27 mei opgeschrikt door een onverwacht zware aardbeving.

De beving op een diepte van ongeveer 3 kilometer had een kracht van 2,6. Volgens het KNMI lag het epicentrum in Slochteren. Het zou de zwaarste aardbeving in het gebied sinds 2015 zijn.

Vanaf een kracht van 2,0 is een aardbeving voelbaar en kan deze schade aanrichten. In het gaswinningsgebied rondom Slochteren vonden de afgelopen jaren wel vaker bevingen met een kracht van boven de 2,0 plaats, maar zo hard ging het zelden

De beving werd in de wijde omtrek gevoeld. Onder meer uit Sappemeer, Noordbroek, Zuidbroek en Schildwolde kwamen volgens RTV Noord meldingen binnen.

 

Van Twitter over de aardbeving:

Lees meer op de website van het NRC >>>

Het KNMI heeft een nogal helder overzicht (lijstje + kaartje) van recente aardbevingen: KNMI Aardbevingen >>>

Het aardbevingen dossier van het KNMI >>>>

Meer over het aardgas en de aardbevingen in Groningen >>>

Sneeuw, regen en ijzel

De Geobronnen Geplaatst op door

Terwijl in Zuid Limburg er sprake is van een beetje lente voltrok zich de afgelopen dagen over de Noordelijke Provincies een korte , hevige horrorwinter met vooral veel last door IJzel.

pas-op-glad

Voor  Dinsdag 5 januari was voor Groningen de code rood afgegeven, men werd afgeraden de snelweg op te gaan, Treinen en Bussen rede n niet en talloze scholen + de Universiteit waren gesloten.  Niet alleen op straat kon worden geschaatst , in Noord Laren is mijn bijvoorbeeld alweer bezig met de eerste natuurijsbaan

 

De situatie van woensdagochtend 6 januari >>>

Over de Natuurijsbaan in Noordlaren >>>

Hoe ontstaat nu die winterse neerslag?  >>>> 

Het meteorologisch gevecht boven ons land >>>

Zo mooi op deze kaart de windstromen van dit moment.. je ziet prachtig de scheiding tussen Noord en uid Nederland . Naar de kaart >>

_new_Tw_gallery_img

Aardbeving voor de kust van Chili

De Geobronnen Geplaatst op door

Afgelopen nacht werd de het kustgebied van Chili in de omgeving van de steden Santiago en Valparaíso  getroffen door een zware aardbeving.

CPE2DvnXAAA9_X4

Een Nederlander was in Valparaíso en gaf zijn ervaringen en filmbeelden door aan de NOS:
“Het begon rustig, maar het ging steeds harder”, zegt Roelof Admiraal uit Bedum in Groningen. Hij is in Valparaíso, in de buurt van Santiago. Daar was vannacht het epicentrum van de aardbeving.

De beving had een kracht van 8,3 op de schaal van Richter. Veel sterker dan Admiraal dacht. “Er ging eigenlijk weinig om”, zegt hij.

Het epicentrum van de beving met een kracht van 8,3 lag ruim 200 kilometer ten noordwesten van de hoofdstad Santiago, enkele tientallen kilometers uit de kust. De beving veroorzaakte veel schade aan huizen. Op televisiebeelden is te zien dat mensen in paniek bij elkaar komen op straat.

Direct aan  de kust overstroomden de stadjes Coquimbo and Tongoy agv een tsunami die in gang was gezet door de aardbeving. Daarom zijn tsunamiwaarschuwingen afgegeven voor Peru, Chili, Frans-Polynesië en Hawaii. Bij de kust van het Chileense Coquimbo zijn tsunamigolven van 4,7 meter hoog waargenomen. De regeringen hebben bewoners opgeroepen om de kuststrook te verlaten. Daaraan zouden al een miljoen inwoners gehoor hebben gegeven.

_85598510_chilie_earth_quake_624v2

Chile_Subduction

Bij Chili duikt de Nazca plaat onder de Zuid Amerikaanse plaat. Rondom deze subductie zone tref je met enige reglmaat aardbevingen en Vulkanisme.

 

Officiele gegevens over deze beving >>>>

De NOS over de beving >>

De BBC over de gevolgen van de aardbeving en de tsunami alert>>

Chili wordt wel vaker getroffen door aardbevingen, zoals deze in 2014 >>>

Ook in 2010 werd chili getroffen door een zware aardbeving. Geoloog Bernd Andeweg over de beving >>>

De subductiezone van Zuid Amerika in een geo-animaties >>>

Fracken bij Gaswinning in Nederland

De Geobronnen Geplaatst op door

De provincie Groningen maakt zich zorgen over over de plannen van de NAM voor fracken.

fracking nl 864x486

Dat is gaswinnen door water en chemicaliën in de grond te spuiten. De NAM wil dat in de gemeente Zuidhorn gaan doen, maar fracken leidt in de provincie tot groeiende onrust. De NAM kondigde onlangs aan vaker te gaan fracken, onder meer in het dorp Saaksum, in de gemeente Zuidhorn.

Dat lijkt nogal schokkend , zeker gezien het nieuws over deze manier van gaswinning in de VS, maar Fracken is geen nieuwe methode. Uit cijfers die de NOS heeft opgevraagd blijkt dat het sinds de jaren 50 al 220 keer is toegepast in Nederland. Het ligt gevoelig omdat deze methode ook gebruikt wordt bij de winning van schaliegas en het daarbij mogelijk ernstige milieuschade kan veroorzaken.

Lees het hele artikel + nieuwsfragment op de NOS site >>

Nederlandse Expeditie eiland Jan Mayen

De Geobronnen Geplaatst op door

knaglogokleinjan_mayen_(c)_erwin_vermeulenAfgelopen zomer bracht het marineschip Zr. Ms. Zeeland een bezoek aan het Noorse eiland Jan Mayen, dat 400 jaar geleden door Nederlandse walvisvaarders werd ontdekt. Dit keer gingen twintig Nederlandse onderzoekers aan wal voor een hernieuwde exploratie van het desolate eiland, ontstaan door het openscheuren van de Atlantische Oceaan.

De groep wetenschappers bestond uit mensen van TNO, de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) en het Koninklijk Nederlands Aardrijkskundig Genootschap (KNAG). Hieronder kun je het introartikel uit het blad Geografie lezen.

Op de website is ook lesmateriaal van Aardrijkskunde docent Jeroen Rijlaarsdam . Naar de site >>>

Meer op de site van het KNAG over de expeditie >>>>