De Tour de France had dit jaar (net als de OS 24) een kleine détour in Parijs over Montmartre. Waarom Montmartre en wat maakt deze Butte zo bijzonder?

De Rue Lepic die een belangrijke rol speelde in de slotetappe van de 2025 editie van de Tour de France kronkelt vanaf Place Blanche (Bd de Clichy) omhoog de Butte op en eindigt vlak achter Place du Tertre

Vanaf de Montmartre heuvel bij de Sacre Coeur kijk je heerlijk uit over de rest van stad. De Montmartre Butte laat samen met de Butte aux Cailles en de Butte Chaumont mooi zien dat in een geologisch verleden dit de hoogte en de glooiing was van het landschap en de rest van de stad nu ligt lager. De Seine heeft hierin een belangrijke rol gespeeld.

Het laagste deel van Parijs vormt de kronkelende Seine, de rest van de stad ligt hoger. Een blik op de kaart en je ziet duidelijk dat de rivier zich in de loop der tijd heeft ingesneden en die Buttes aan de randen van de stad zijn overblijfselen uit het geologisch verleden.

De Geologie
Het bekken van Parijs strekt zich honderden kilometers uit in de ruime omgeving van Parijs. Hoewel dit bekken is opgevuld met sedimentpakketten uit het Trias, Jura, Krijt, Paleogeen en Neogeen, is het vooral bekend om zijn Eocene afzettingen, die ontsloten zijn in een groot deel van het bekken. Onmiddellijk bovenop het Krijt ligt hier het midden Lutétien (Eoceen), rond 40 miljoen jaar oud. Het Lutetiaan/Lutetien is vernoemd naar Lutetia, de Latijnse naam voor de stad Parijs. Dat bekken werd tijdens mariene periodes regelmatig gevuld met klei en vooral kalksteen en mergel. Zowel in het noordelijke deel van de stad als het zuidelijke deel van de stad vinden we kalksteen. De Butte van Montmartre stamt uit dezelfde periode maar bestaat vooral uit gips. De gipswinning op Montmartre is al eeuwen oud, en Place Blanche waar het gips verzamelt werd aan de voet van La Butte is een duidelijke verwijzing naar de gipswinning.

De straatjes van Montmarte
De Montmartre Butte is qua geschiedenis en qua inrichting ook anders dan de rest van de stad. In de 19e eeuw lag de Butte nog wat geïsoleerd en was het een op zich zelf staand dorpje . Haussmann kon weinig met de kronkelende straatje en de verspreide landbouw grondjes , de molens en de her en der verspreide kalk groeves op de heuvel. Montmartre werd met rust gelaten en daarom is Montmartre nog steeds een heerlijke wirwar aan kronkelende straatjes en steegjes met nog steeds een paar molens en kleine wijngaard als overblijfselen van het 19e eeuwse dorpje.

De wijngaard van Montmartre gezien vanuit de tuin van het Musée de Montmartre aan de Rue Cortot

Op de Rue Lepic vinden we nog twee oude molens. Einde 19e eeuw stonden ze er al, ook van Gogh heeft ze geschilderd. De bus die net voorbij komt is een klein busje van de RTAP. Grote bussen kunnen er niet komen. Deze lijn 42 kronkelt de Montmartre Butte op en af