Nederland is Geologisch gezien een verzamelbak van sedimenten.
In de laatste 140.000 jaar werd sediment aangevoerd door ijskappen uit Scandinavië, rivieren namen zand en grind mee uit Duitsland Frankrijk en België, de zee bracht de beroemde “Oude Zeeklei” en de wind bracht meters dikke lagen dekzand.
Wat de rivieren betreft: De Rijn, de Maas en de Schelde stromen nog steeds door Nederland en komen uit in zee. En ze hebben ieder een enorm stroomgebied achter zich. Als er ergens in één van de stroomgebieden het hard regent dan zie je dat verderop in de rivier terug in de waterafvoer. Hoe snel dat gebeurt hangt af allerlei factoren. Natuurlijk hoe hard en hoe lang het regende, Maar ook wat voor ondergrond er is. Want op een kale helling zonder begroeiing of in stad komt het water veel sneller in de rivier terecht dan wanneer het in een bebost gebied gebeurt. Maar vroeg of laat zie je het effect in de rivier en we noemen dat dan de piekafvoer en hoe lang het duurt voordat die piekafvoer optreed noemen we de vertragingstijd.
Als het een paar dagen hard regent in zuid Duitsland dan zien we een paar dagen later iets van terug in de Piekafvoer in de Rijn bij ons in Nederland. Maar het kan ook veel heftiger zijn. Zo kwam het Zuid Limburgse dorp Valkenburg begin 2021 in mum van tijd onder water te staan omdat het riviertje de Geul was geëxplodeerd na extreme regenbuien stroomopwaarts in het stroomgebied van de rivier. Dat is het heuvellandschap op de grens van Nederlan, België en Duitsland [Hoogwater Zuid Limburg juli 202 op de Geobronnen >>>]
Op de Interactieve geoanimatie [hieronder] zie de piekafvoer in een rivier gesimuleerd onder verschillende omstandigheden
Deze kaart [grote versie >>>>] is tot stand gekomen door samenwerking van de Geobronnen, Universiteit van Amsterdam en Studio Haverstraat
![]()
