In het zandgebied van Drenthe Goroningen en Friesland vind je talloze kleine meertjes die soms dobbes, vennetjes of veentjes genoemd. Onder de bevolking geliefd in de zomer om te zwemmen in de herfst om de hond uit te laten en in de winter als ijsbaan. Sommige meertjes zijn gewoon zandafgravingen of uitgewaaid stuifzand  maar een groot aantal (zo’n 2500) zijn ontstaan in de laatste ijstijd (20.000-10.000 jaar geleden) en worden pingoruïnes genoemd. Deze kuilen in het landschap zijn overblijfselen van enorme ijsheuvels uit het Weinchelien. Er was in die laatste ijstijd geen ijskap maar het was wel heel koud en bodem was permanent bevroren 

In de laatste ijstijd (Weichsel) was het zo koud in Nederland dat de ondergrond permanent bevroren was. De talloze meertjes in het dekzand gebied (Gelderland, Overijssel en Drenthe) zijn daar bijvoorbeeld een bewijs van. Dit zijn allemaal overblijfselen van enorme ijslenzen (Pingo’s) in die bevroren bodem, de Permafrost.

Onder de grond in die Permafrost ontstonden ijslenzen van (echt ijs) omdat ze grondwater aanzogen en groter werden en daarmee de grond erboven weg en omhoog duwden, waardoor heuvels in het landschap ontstonden. Die heuvels noem je Pingo’s. Het worden nu pingoruïnes genoemd omdat die ijslenzen aan het einde van die koude periode langzaam afsmelten en alles wat er bovenop lag gleed langs de zijkanten naar beneden. Door  veenlaangje onderin de Pingo d of keileem in de ondergrond bleef water staan en zo werden het meertjes. Sommigen zijn zelfs dichtgegroeid met veen. Vandaar namen als Siepelveen en Bolleveen. En een naam Harmsdobbe geeft aan dat het een open meertje was en werd heel vroeger wel gebruikt om schapen te wassen. Het waren dus ook plekken waar men graag woonde !

Drenthe: Mekelermeer
Het Mekelermeer bij Nieuw Balinge in Drenthe is een mooie Pingo ruïne en goed herkenbaar , want er is een pad naartoe en er staat een bord bij ; – )  Het is een meertje van 200 m diameter en 12 meter diep met op de bodem een dikke veenlaag die er gegroeid is sinds het ontstaan van de pingo. Boringen waarbij gekeken is naar bladresten en boompollen lieten zien dat de Pingo zo’n 12.000 jaar geleden ontstaan moet zijn.

Extra bronnen over Pingo’s en Permafrost

[] Meer over het Meekelermeer >>>>>
[] Glaciale Processen in de Permafrost >>>
[] Een interactieve GIS kaart met Pingoruines >>>
[] Pingoruines.nl: Een website over de Pingo’s in Drenthe >>>