In de discussie naar klimaatsveranderingen speelt het verdwijnen van Permafrost een aanzienlijke rol, althans de grote hoeveelheden methaangas die vrijkomt bij het smelten van Permafrost.

Hebben we in Nederland Permafrost ? Nee ! Maar we hebben het ooit wel gehad……. In de laatste ijstijd (Saale, Weichsel) was het zo koud in Nederland dat de ondergrond permanent bevroren was. De talloze meertjes in het dekzand gebied (Gelderland, Overijssel en Drenthe) zijn daar bijvoorbeeld een bewijs van. Dit zijn allemaal overblijfselen van enorme ijslenzen (Pingo’s) in die bevroren bodem, de Permafrost. Onder de grond in die Permafrost ontstonden ijslenzen van (echt ijs) omdat ze grondwater aanzogen en groter werden en daarmee weg en omhoog duwden, waardoor heuvels in het landschap ontstonden. Die heuvels noem je Pingo’s. Het worden nu pingoruïnes genoemd omdat die ijslenzen aan het einde van een koude periode langzaam afsmelten en alles wat er bovenop lag gleed langs de zijkanten naar beneden.

Wat overbleef was een meertje met opstaande randen … soms 10, 20, 30 meter van diameter , maar soms ook veel groter. Het regenwater loopt niet direct weg omdat de ondergrond door de werking van de ijslens min of meer ondoorlaatbaar is geworden. De mensen uit de buurt kennen dit soort meertjes wel omdat je er in de winter al vrij snel op kan schaatsen.

Uddelermeer vanuit de lucht

Uddelermeer
Het Uddelermeer op de Veluwe is een mooi voorbeeld van een pingoruine . Het is één van de grootste en diepste meertje die we in Nederland kennen, van ongeveer 200 bij 300 meter. En het meertje ligt op zo’n 30 meter boven de zeespiegel.

Uddelermeer bij zonsondergang

Drenthe: Mekelermeer
Ook in Drente vinden we een aantal Pingo ruïnes in het landschap . Eigenlijk vinden we hier zelfs de meeste Pingo ruïnes van Nederland. Op een  ESRI interactieve kaart worden ze in beeld gebracht . Naar de Pingokaart >>>

Ook het Mekelermeer bij Nieuw Balinge in Drenthe is een mooie Pingo ruïne. Het is een meertje van 200 m diameter en 12 meter diep met op de bodem een dikke veenlaag die er gegroeid is sinds het ontstaan van de pingo. Boringen waarbij gekeken is naar bladresten en boompollen lieten zien dat de Pingo zo’n 12.000 jaar geleden ontstaan moet zijn,  Het is een Aardkundig monument >>>

Drenthe: Kampsheide
Wat noordelijker van het Mekelermeer bij het dorpje Ballo is ook een mooie Pingo te vinden met opmerkelijke vegetatie eromheen (waaronder veel jeneverbes). [Pingo Kampsheide >>>]  Op loopafstand vind je Hunebed D16 en even verderop het Balloerveld. Dat is een mooi heidegebied met stuifzanden en schaapskooi [SBB over Baloerveld >>]

Extra bronnen over Pingo’s en Permafrost

[] Meer over het Uddelermeer >>>>>
[] Een eerder bericht over Permafrost op de Geobronnen >>>
[] Glaciale Processen in de Permafrost >>>
[] Meer over Periglaciale processen op CoolGeography >>>
[] Pingoruines.nl: Een website met goede giskaart over de Pingo’s in Drenthe >>>